De Ernst Leitz Summar 42mm f/4.5 begon als objectief voor microscoopfotografie en heeft een bijzondere plek in de ontstaansgeschiedenis van Leica. De 42mm Mikro-Summar is het ontwerp dat is geïdentificeerd als de lens op Oskar Barnacks bewaard gebleven Ur-Leica. Dit exemplaar heeft zijn originele Ernst Leitz-optiek behouden en is door RuhrLensWorx omgebouwd tot een compacte Leica M-lens met meetzoekerkoppeling.
Barnack wilde met zijn kleine fotocamera beelden van 24 × 36 mm maken op geperforeerde 35mm-bioscoopfilm. Daarvoor had hij een objectief nodig dat het volledige beeld dekte en tegelijk klein genoeg was om de camera compact te houden. Leitz maakte al optiek voor microscopie. De 42mm Mikro-Summar paste op de kleine camera en had voldoende beelddekking voor het formaat dat Barnack voor ogen had.
Op de lens van de bewaard gebleven Ur-Leica staat geen opschrift waaraan je het type kunt herkennen. Zoals Agata Urbaniak in haar artikel op 35mmc beschrijft, hebben optisch specialisten van Leica de brandpuntsafstand gemeten op 42mm. De Mikro-Summar was het objectief dat daarbij paste in de toenmalige Leitz-catalogus. Het is een symmetrisch ontwerp met zes elementen in vier groepen. Het stond al in de catalogus voordat Leica camera’s in serie ging maken. De eerste productiemodellen kregen vervolgens een 50mm-objectief.
RuhrLensWorx heeft deze Summar voorzien van een Leica M-bajonet en meetzoekerkoppeling. Het is een echte pancake geworden die nauwelijks uitsteekt. Op een Leica M geeft 42mm je net wat meer ruimte in beeld dan een 50mm, terwijl het nog steeds aanvoelt als een standaardobjectief. Een fijne brandpuntsafstand om met één lens de hele dag op pad te gaan.
Wat ons het meest verraste, is hoe goed dit exemplaar presteert. Het tekent heel scherp, heeft mooi contrast en het glas lijkt enkelvoudig gecoat. Ook de beeldcirkel is opvallend groot. Met een adapter op een Fujifilm GFX dekte dit exemplaar in de praktijk de volledige middenformaatsensor zonder zichtbare vignettering. Dat zo’n klein objectief het hele GFX-beeld vult, is minstens zo interessant als de link met de Ur-Leica.
- Fabrikant: Ernst Leitz, Wetzlar
- Objectief: Summar 42mm f/4.5
- Optisch ontwerp: zes elementen in vier groepen
- Glas: Perfecte conditie
- Ombouw: RuhrLensWorx
- Vatting: Leica M met meetzoekerkoppeling
- Beelddekking: kleinbeeld en Fujifilm GFX via adapter
Meer over de geschiedenis van de Summar en voorbeeldfoto’s van een ander exemplaar vind je in het artikel van Agata Urbaniak op 35mmc. Haar lens heeft een Skyllaney Omnar-conversie.









